Renovatieplicht in Vlaanderen: welke werken moet je uitvoeren en hoeveel kost dat?

Koop je in Vlaanderen een woning of appartement met EPC-label E of F? Dan geldt in bepaalde gevallen de renovatieplicht. Je moet de energieprestatie van de woning binnen de wettelijke termijn verbeteren tot minstens label D. Welke werken daarvoor nodig zijn, verschilt per woning. Ook de kostprijs hangt af van de huidige staat, de gekozen oplossingen en eventuele premies of leningen.

Wil je weten wat dit concreet betekent voor jouw woning? Met de Quick Scan laat je onderzoeken welke verplichtingen gelden en welk renovatiebudget je ongeveer nodig hebt.

Voor wie geldt de renovatieplicht?

De renovatieplicht geldt sinds 1 januari 2023 voor nieuwe eigenaars van woningen en appartementen met een slechte energieprestatie: EPC-label E of F. Ze kan van toepassing zijn bij een notariële overdracht in volle eigendom, zoals een verkoop, schenking, ruil of inbreng in een rechtspersoon. Ook bij het vestigen van een erfpacht- of opstalrecht kan de verplichting gelden.

De termijn bedraagt zes jaar. Die begint te lopen vanaf de datum van de authentieke akte of vanaf het vestigen van het erfpacht- of opstalrecht. De verplichting geldt per wooneenheid. Bij een appartement gaat het dus om de individuele eenheid, niet automatisch om alle gemeenschappelijke delen van het gebouw. Vlaanderen.be: renovatieverplichting voor residentiële gebouwen

Welke EPC-labels komen in aanmerking?

De renovatieplicht geldt voor woningen en appartementen die bij de overdracht EPC-label E of F hebben. Om aan de huidige verplichting te voldoen, moet de woning binnen zes jaar minstens EPC-label D behalen. Een nieuw EPC na de werken dient als bewijs.

Woningen met label A, B, C of D vallen niet onder deze renovatieplicht voor nieuwe eigenaars. Andere energie-eisen kunnen wel van toepassing zijn, bijvoorbeeld voor verhuurde woningen.

De Vlaamse overheid heeft aangekondigd het geplande verdere verstrengingspad voor de renovatieplicht af te schaffen. Controleer daarom altijd de actuele regels voor jouw situatie en overdrachtsdatum. Vlaanderen.be: renovatieverplichting voor residentiële gebouwen

Welke renovatiewerken moet je uitvoeren?

Er is geen vaste lijst met werken die elke eigenaar moet uitvoeren. Het doel is dat de woning het vereiste EPC-label haalt. De nodige maatregelen hangen af van wat het EPC vermeldt en van de bestaande isolatie, ramen, verwarming en andere onderdelen van de woning.

Mogelijke werken zijn bijvoorbeeld:

• het dak of de zoldervloer isoleren;
• buitenmuren of vloeren isoleren;
• enkel glas vervangen door hoogrendementsbeglazing;
• een verouderde verwarmingsinstallatie vervangen;
• de woning voorbereiden op een energiezuiniger verwarmingssysteem.

Het EPC geeft aanbevelingen en een indicatieve kostenraming voor energiebesparende werken. Die raming is nuttig als eerste inschatting, maar vervangt geen plaatsbezoek of offerte van een aannemer. Vlaanderen.be: EPC van een residentiële gebouweenheid

Hoe bepaal je welke investeringen prioriteit hebben?

Begin met het huidige EPC en laat de woning grondig beoordelen. Een goede aanpak maakt duidelijk welke werken nodig zijn om minstens label D te halen, wat ze ongeveer kosten en in welke volgorde je ze best uitvoert.

Denk daarbij niet alleen aan het behalen van het label. Als je bijvoorbeeld eerst een verwarmingsinstallatie vervangt en later de woning beter isoleert, kan de gekozen installatie achteraf te groot of minder geschikt blijken. Een plan op maat helpt om investeringen op elkaar af te stemmen en verrassingen tijdens de werken te beperken.

Met de [Quick Scan]([voeg hier de URL van de Quick Scan toe]) krijg je inzicht in de verplichtingen voor jouw woning en een eerste inschatting van het benodigde budget.

Wat zijn de financiële gevolgen?

De totale kost is afhankelijk van de woning. Een beperkte ingreep kan volstaan om het vereiste label te halen, terwijl een woning met meerdere zwakke punten een ruimer renovatiebudget vraagt. Vraag daarom offertes op basis van een duidelijke diagnose en vergelijk de voorgestelde werken.

Bekijk ook welke steun mogelijk is. De voorwaarden en bedragen van Mijn VerbouwPremie hangen onder meer af van de werken en je situatie. Voor bepaalde renovaties kan Mijn VerbouwLening helpen om de kosten te spreiden. In 2026 bedraagt de rentevoet, afhankelijk van de inkomenscategorie, 0%, 0,5% of 1,5%; de lening loopt tot maximaal €60.000 en de aanvraag moet gebeuren vóór de werken starten. Controleer de voorwaarden voordat je beslist. Mijn VerbouwPremie · Mijn VerbouwLening: bedrag en rentevoet

Wie de verplichting niet naleeft, riskeert een administratieve geldboete. Die heft de renovatieplicht niet op: je moet de woning daarna nog altijd binnen een opgelegde termijn in orde brengen. Vlaanderen.be: sancties bij de renovatieverplichting